Είσοδος χωρίς αναμονή διαθέσιμη Τα Υδάτινα Στοιχεία της Καζέρτα — Πώς ο Βανβιτέλι το Έκανε να Λειτουργεί
Τα σιντριβάνια, ο καταρράκτης, το υδραγωγείο Καρολίνο που τα τροφοδοτεί — πώς η μηχανική του 18ου αιώνα εξακολουθεί να μεταφέρει νερό στους κήπους σήμερα.
Οι κήποι της Reggia di Caserta απαιτούν τεράστια ροή νερού — για τα καταρρακτώδη σιντριβάνια, το κεντρικό κανάλι, τις φυτεύσεις των παρτεριών και ιδιαίτερα τον καταρράκτη της Δάφνης και του Άκτωνα στο μακρινό άκρο των κήπων. Ο Βανβιτέλι σχεδίασε ένα υδραγωγείο ρωμαϊκού τύπου 38 χιλιομέτρων (το Υδραγωγείο Καρολίνο) ειδικά για να τροφοδοτεί το ανάκτορο, το οποίο ολοκληρώθηκε το 1762. Η υποδομή αυτή αποτελεί μέρος της εγγραφής στην UNESCO και είναι το μεγαλύτερο έργο μηχανικής του 18ου αιώνα στην Ιταλία.
Το Υδραγωγείο Καρολίνο
Το Υδραγωγείο Καρολίνο (Acquedotto Carolino) εκτείνεται σε 38 χλμ. από τις πηγές Fizzo κοντά στο Bucciano (στους πρόποδες των Απεννίνων) έως την Καζέρτα. Κατασκευάστηκε μεταξύ 1753-1762 με σχέδια του Vanvitelli, ακολουθώντας ρωμαϊκά μηχανικά πρότυπα — το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής είναι υπόγειο, αλλά όπου το υδραγωγείο διασχίζει κοιλάδες, υψώνεται πάνω σε πέτρινες τοξωτές γέφυρες. Το πιο διάσημο τμήμα είναι το Ponti della Valle, μια τριώροφη τοξωτή γέφυρα πάνω από την κοιλάδα Maddaloni — μήκους 529 μέτρων και ύψους 56 μέτρων.
Η γέφυρα Ponti della Valle αποτελεί η ίδια μνημείο της UNESCO και ένα από τα πιο φωτογραφημένα μηχανικά επιτεύγματα της νότιας Ιταλίας. Είναι ορατή από τον αυτοκινητόδρομο A1 νότια της Νάπολης. Οι επισκέπτες που ενδιαφέρονται για τη μηχανική του 18ου αιώνα μπορούν να κάνουν μια στάση στη γέφυρα — 20 λεπτά οδήγησης από την Καζέρτα. Το υδραγωγείο εξακολουθεί να λειτουργεί· το νερό ρέει αδιάκοπα προς τους κήπους του παλατιού.
Τα σιντριβάνια και ο καταρράκτης
Το Σιντριβάνι της Άρτεμης και του Ακταίωνα — ο διάσημος καταρράκτης στο μακρινό άκρο των κήπων — αποτελεί το δραματικό αποκορύφωμα του υδάτινου προγράμματος. Το νερό πέφτει 50 μέτρα από μια σκόπιμα διαμορφωμένη βραχώδη πλαγιά, τροφοδοτούμενο από το τελικό σημείο παράδοσης του υδραγωγείου. Το ίδιο το σιντριβάνι απεικονίζει τον ελληνικό μύθο του Ακταίωνα που μεταμορφώνεται σε ελάφι από τη θεά Άρτεμη — φιλοτεχνημένο από τον Paolo Persico και άλλους τη δεκαετία του 1780.
Άλλα σημαντικά σιντριβάνια κατά μήκος του άξονα των 3 χλμ. των κήπων: Σιντριβάνι του Αιόλου (θεού των ανέμων, με πέτρινα σύννεφα και ζέφυρους), Σιντριβάνι της Δήμητρας (θεάς της γεωργίας), Σιντριβάνι της Αφροδίτης και του Άδωνη (το πιο φωτογραφημένο σιντριβάνι στο μέσο των κήπων). Κάθε σιντριβάνι είναι μια γλυπτική σύνθεση της εποχής των Βουρβόνων με μυθολογική εικονογραφία. Τα περισσότερα λειτουργούν τις ώρες αιχμής (10:00-17:00), ενώ μερικά ακολουθούν εναλλασσόμενα προγράμματα.
Πώς λειτουργεί ακόμα το σύστημα
Το νερό φτάνει στους κήπους με φυσική ροή — η κλίση του υδραγωγείου είναι υπολογισμένη ώστε να παραδίδει το νερό με τη σωστή πίεση για κάθε σιντριβάνι. Δεν χρησιμοποιήθηκαν αντλίες στον αρχικό σχεδιασμό και δεν χρειάζονται ούτε σήμερα. Το σύστημα λειτουργεί συνεχώς από το 1762, με περιοδική συντήρηση και επισκευές κατά τον 19ο-20ό αιώνα. Ορισμένα σιντριβάνια έχουν αποκατασταθεί πολλές φορές.
Η υδραυλική υποδομή του 18ου αιώνα είναι αόρατη για τους περισσότερους επισκέπτες — βλέπεις τα σιντριβάνια αλλά όχι το υδραγωγείο που τα τροφοδοτεί. Το νερό αναδύεται στην κορυφή του καταρράκτη της Άρτεμης και του Ακταίωνα, έχοντας διανύσει 38 χλμ. από τις πηγές των Απεννίνων. Αυτού του είδους η μεγαλής κλίμακας υδραυλική μηχανική αποτέλεσε την τεχνολογική κορυφή της Ευρώπης του 18ου αιώνα και ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα του Vanvitelli.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο μήκος έχει το Υδραγωγείο Vanvitelli που τροφοδοτεί την Καζέρτα;
38 χλμ., από τις πηγές Fizzo κοντά στο Bucciano έως τους κήπους της Καζέρτας. Το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής είναι υπόγειο, αλλά το υδραγωγείο υψώνεται σε πέτρινες τοξωτές γέφυρες όπου διασχίζει κοιλάδες — με πιο διάσημη τη γέφυρα Ponti della Valle πάνω από την κοιλάδα Maddaloni (μήκους 529 μέτρων και ύψους 56 μέτρων).
Ήταν το υδραγωγείο μέρος του αρχικού σχεδιασμού;
Ναι — ο Vanvitelli σχεδίασε το υδραγωγείο ειδικά για να τροφοδοτεί τους κήπους της Καζέρτας, ξεκινώντας την κατασκευή το 1753. Το υδραγωγείο ολοκληρώθηκε το 1762, πριν ακόμη τελειώσει το ίδιο το παλάτι. Η υδραυλική υποδομή ήταν εξίσου αναπόσπαστο μέρος του σχεδιασμού όσο το παλάτι και οι κήποι.
Εξακολουθεί να λειτουργεί το υδραγωγείο;
Ναι — το νερό εξακολουθεί να ρέει από τις πηγές του Fizzo στους κήπους της Caserta με τη δύναμη της βαρύτητας, 263 χρόνια μετά την κατασκευή του. Το σύστημα έχει υποβληθεί σε περιοδική συντήρηση και επισκευές, αλλά η βασική μηχανική του 18ου αιώνα εξακολουθεί να λειτουργεί. Ο καταρράκτης της Ντιάνα και του Ακταίωνα ρέει συνεχώς.
Μπορώ να επισκεφτώ τη γέφυρα Ponti della Valle;
Ναι — η γέφυρα είναι προσβάσιμη στο κοινό, 20 λεπτά με το αυτοκίνητο από την Caserta (στην πόλη Valle di Maddaloni). Είναι ορατή από τον αυτοκινητόδρομο A1 νότια της Νάπολης. Η ίδια η γέφυρα αποτελεί μνημείο της UNESCO.
Πόσο ψηλός είναι ο καταρράκτης της Ντιάνα και του Ακταίωνα;
50 μέτρα — ο τεχνητός καταρράκτης πέφτει από ύψος 50 μέτρων σε μια σκόπιμα διαμορφωμένη βραχώδη πλαγιά στο νότιο άκρο των κήπων. Το γλυπτό σύμπλεγμα της Ντιάνα και του Ακταίωνα στη βάση απεικονίζει τον ελληνικό μύθο του Ακταίωνα που μεταμορφώθηκε σε ελάφι.
Ποιος σχεδίασε τα σιντριβάνια της Caserta;
Ο αρχιτέκτονας Luigi Vanvitelli σχεδίασε το συνολικό πρόγραμμα των υδάτων και τις κύριες κατασκευές των σιντριβανιών. Τα γλυπτά σύμπλοκα στα επιμέρους σιντριβάνια φιλοτεχνήθηκαν από διάφορους Ιταλούς γλύπτες του 18ου αιώνα — τον Paolo Persico (Ντιάνα και Ακταίων) και τον Pietro Solari (άλλα σημαντικά έργα). Ο γιος του Vanvitelli, Carlo, ανέλαβε τη θέση του μετά τον θάνατο του Luigi το 1773.