Reggia di Caserta ziyaretçi rehberi — ziyaret etmeden önce bilmeniz gereken her şey

Reggia di Caserta nedir ve Vanvitelli neden inşa etti

Reggia di Caserta, Napoli'nin yaklaşık 35 kilometre kuzeyinde, Campania'daki Caserta kasabasında bulunan bir Bourbon kraliyet sarayı ve park kompleksidir. Napoli Kralı VII. Charles, projeyi 1752'de Hollandalı peyzaj ressamı Caspar van Wittel'in oğlu olan Roma eğitimli mimar Luigi Vanvitelli'ye sipariş etti. Charles, Madrid'den bağımsız, Versay ile eşit saygınlıkta ve Napoli Körfezi'ne açık olmak yerine iç kesimlerde savunulabilir bir konut istiyordu. Vanvitelli'nin çözümü, dört iç avlu etrafında düzenlenmiş, merkez eksende tonozlu bir giriş holü bulunan ve binanın içinden doğrudan ötesindeki 3 kilometrelik parka açılan tek bir dikdörtgen bloktu. Temel taşı, Charles'ın 36. doğum günü olan 20 Ocak 1752'de atıldı. İnşaat, Charles'ın 1759'da İspanya tahtına çıkmak için ayrılmasının ardından IV. Ferdinand döneminde devam etti ve Luigi Vanvitelli'nin 1773'teki ölümünden sonra çalışmayı oğlu Carlo Vanvitelli sürdürdü. Ana inşaat 1845'te tamamlandı. Saray, sıkça atıfta bulunulan yaklaşık 1.200 oda içerir ve 'Güneyin Versay'ı' olarak tanımlanır; ancak toplam taban alanı bakımından aslında Versay'dan daha büyüktür. Alan; kraliyet konutu, askeri karargâh (1944-45'te Akdeniz cephesi için Müttefik Yüksek Komutanlığı), film çekim mekânı ve 1997'den beri UNESCO listesindeki bir devlet müzesi olarak işlev görmüştür.

Şelale su programı: çeşmeler ne zaman çalışır, ne zaman çalışmaz

Herhangi bir Caserta ziyareti için en önemli planlama bilgisi çeşme programıdır; çünkü parkın hidrolik tiyatrosu — uçurum yüzeyindeki şelalede sonlanan uzun havuz zinciri ve Diana ile Actaeon grubu — yalnızca belirli günlerde ve belirli aylarda çalışır. Su, şelaleye ve eksenel çeşmelere mevsimsel olarak, tipik olarak Mart ortasından Ekim sonuna kadar ve yalnızca haftanın belirlenmiş günlerinde salınır. Pazartesiler, aktif sezonda bile standart 'su kapalı' günüdür: sıcak aylarda şelale Salı'dan Pazar'a çalışır. Aktif sezon dışında (yaklaşık Kasım'dan Mart ortasına kadar) çeşmeler kış bakımı ve don koruması için tamamen kapatılır; park hâlâ güzeldir ancak görsel olarak daha sakindir. Program her yıl müze tarafından belirlenir ve resmi Reggia di Caserta web sitesinde yayınlanır; sezonun her iki ucunda bir veya iki hafta kayabilir ve bireysel çeşmeler ara sıra restorasyon için devre dışı bırakılır. Şelalede su görmek ziyaretinizin vazgeçilmez bir parçasıysa, rezervasyonunuzu yapmadan önce seyahat tarihleriniz için haftanın tam gün programını doğrulayın. Şelale saatlerinin ay ay tam dökümü, en iyi fotoğraf ışığı ve sabah sessizliği ile öğleden sonra su seviyeleri arasındaki denge özel rehberimizde: /guides/best-time-to-visit/.

3 kilometrelik eksenel park: şelale, çeşmeler ve Diana ile Actaeon

Sarayın merkez giriş holünden yürüyün ve neredeyse tam olarak üç kilometre uzunluğunda, arka cepheden Monte Briano'nun ormanlık yamacına doğru hafifçe yükselen bir perspektife bakıyorsunuz. Park, Vanvitelli planının mühendislik ve teatral merkez parçasıdır. Eksen boyunca, klasik mitolojiden esinlenen heykelli çeşme gruplarıyla noktalanan bir dizi uzun dikdörtgen havuz basamaklanır: Venüs ve Adonis Çeşmesi, Aeolus Çeşmesi, Ceres Çeşmesi ve kompozisyonun başında, suyun yamaçtan yaklaşık 80 metre aşağıya, Diana e Atteone mermer tablosuna — avcı Actaeon tarafından şaşırtılan tanrıça Diana'nın, köpekleri ona saldırmaya dönerken betimlendiği sahneye — düştüğü uçurum yüzeyindeki Grande Cascata yer alır. Heykel grubu genellikle 1780'lerde çalışan Paolo Persico, Pietro Solari ve Angelo Brunelli'ye atfedilir. Su, şelaleye Monte Taburno'nun yamaçlarındaki kaynaklardan su taşıyan, Vanvitelli mühendisliğiyle yapılmış 38 kilometrelik bir kanal olan Carolino Su Kemeri (Acquedotto Carolino) aracılığıyla ulaşır — bu yapının kendisi de sitenin UNESCO tescilli bir unsurudur. Saraydan Cascata'ya ve geriye tam eksenel yürüyüş yaklaşık 6 kilometredir. Parkta, tam uzunluğu yürümek istemeyen ziyaretçiler için bir servis otobüsü ve bisiklet kiralama hizmeti çalışmaktadır.

İngiliz Bahçesi: Sir John Graefer, 1782 ve Castelluccio köşkü

Parkın kuzeydoğu köşesinde, Diana Çeşmesi yakınındaki göze çarpmayan bir kapının arkasında, İtalyan yarımadasındaki en eski ve en başarılı İngiliz peyzaj bahçelerinden biri gizlidir. Giardino Inglese, 1782'de Marie Antoinette'in kız kardeşi ve IV. Ferdinand'ın eşi olan Avusturya Kraliçesi Maria Carolina tarafından sipariş edildi; kraliçe, Vanvitelli'nin titizlikle geometrik parkına romantik ve doğal bir karşıtlık istiyordu. Kew Gardens'ta Sir Joseph Banks'in himayesindeki İngiliz bahçıvan ve botanikçi John Andrew Graefer'i getirtti. Graefer 1786'da geldi ve ana eksenin Fransız formalitesine bilinçli bir tezat oluşturacak şekilde dolambaçlı yollar, yapay harabeler, egzotik bitkiler, gizli mağaralar ve yansıma havuzlarından oluşan bir bahçe tasarladı. Dikkat çekici öğeler arasında Bagno di Venere (bir mağara havuzunda mermer bir perisi), Criptoportico (bilinçli olarak harabe görünümlü Roma tarzı bir sütunlu) ve Castelluccio — inşa edildiği andan itibaren pitoresk bir şekilde yıpranmış görünecek şekilde tasarlanmış, bir yükselti üzerindeki küçük bir köşk kalesi — yer alır. İngiliz Bahçesi aynı zamanda ciddi bir botanik koleksiyonu olarak da işlev gördü: Graefer, İngiliz sömürge ağı genelinden bitki türleri ithal etti ve bahçenin kamelyayı kıta Avrupası'na tanıttığı kabul edilir. Bugün, özellikle öğleden sonra geç saatlerde, tüm kompleksin en atmosferik ve en az kalabalık bölümü olmaya devam etmektedir.

Kraliyet Daireleri: Scalone d'Onore, Taht Odası ve törensel rota

Saray iç mekânına giriş, Vanvitelli'nin sıva ustaları tarafından dekore edilmiş, kasetli beşik tonoz altında iki karşılıklı kola ayrılan tek bir törensel merdiven olan Scalone d'Onore — Büyük Merdiven — ile başlar. Merdiven, saraydaki en çok fotoğraflanan iç mekândır ve Star Wars'taki Naboo Kraliyet Sarayı için kapsamlı şekilde filme alınmıştır. Merdivenin tepesinden ziyaretçi rotası bir dizi devlet odasından geçer: Tepeli Askerler Odası, Muhafızlar Odası, İskender Salonu ve ardından her biri odaların orijinal törensel işlevine veya onları döşeyen hükümdara göre adlandırılan Bourbon daireleri ile Murat dairelerine devam eder. Törensel rota, II. Ferdinand döneminde tamamlanan ve İki Sicilya'nın son Bourbon kralları tarafından kullanılan Avrupa'nın en büyük 19. yüzyıl devlet odalarından biri olan Taht Odası'nda (Sala del Trono) doruğa ulaşır. Daha ileride ziyaretçi, Vanvitelli'nin Versay'daki şapele bilinçli bir göndermesi olan Kraliyet Şapeli'ne ve sarayın içine gömülü olağanüstü bir minyatür opera binası olan Saray Tiyatrosu'na ulaşır. Daireler için acele etmeden en az 90 dakika ayırın; oda etiketlerini düzgünce okumak istiyorsanız iki saat. Kat planı ve önerilen fotoğraf duraklarıyla oda oda yürüyüş turu özel rehberimizde: /guides/what-to-see-inside/.

Sarayın İçinde Minyatür Bir La Scala: Kraliyet Tiyatrosu (1769)

Daire rotasının yarısında, gösterişsiz bir kapının ardında gizlenen mekân, tüm kompleksin en dikkat çekici alanlarından biridir: Bourbon saray tiyatrosu Teatro di Corte. 1769'da açılışı yapılan tiyatro, Luigi Vanvitelli tarafından tasarlanmış olup Milano'daki La Scala'nın (1778'de açıldı) öncüsü ve üslup modeli olarak yaygın biçimde anılır. Seyirci salonu, klasik İtalyan opera geleneğinde at nalı biçimindedir; oyma ve yaldızlı ahşapla kaplı beş sıra loca, merkez eksende kral locası ve Pozzuoli'deki Roma amfi tiyatrosundan (Serapeum) çıkarılan Afrika breş mermerinden on iki sütun bulunur. Sahnenin arka duvarı tamamen çıkarılabilir; böylece tiyatro doğrudan saray parkına açılır ve bahçelerin kendisi devasa bir sahne dekoruna dönüşür — Barok bir tiyatro şaşkınlığı. Teatro di Corte, standart daire biletlerine dâhildir ancak yalnızca belirli saatlerde açıktır ve bazen provalar veya özel etkinlikler nedeniyle kapalı olabilir; biletlerinizi düzenlemeden önce rezervasyon tarihinizde tiyatro erişimini teyit ederiz. Yavaş geçirilecek on dakikayı fazlasıyla hak eder — parterde oturun, boyalı tavana bakın ve 18. yüzyıl Avrupa'sının operaya en düşkün saraylarından birinin çalışan kraliyet opera binasının içinde olduğunuzu düşünün.

Star Wars, Mission: Impossible, Melekler ve Şeytanlar: Filmlerde Reggia

Reggia di Caserta, kurgusal sarayların sinematik mekânı olarak dikkat çekici bir ikinci hayat yaşamıştır ve personel, ünlü sahnelerin nerede çekildiğini soran film tutkunlarına tamamen alışıktır. En çok sorulan iki sahne Star Wars'tandır: George Lucas, Bölüm I: Gizli Tehlike (1999) ve Bölüm II: Klonların Saldırısı (2002) filmlerinin sahnelerini sarayın içinde çekmiş; Scalone d'Onore, Tören Birlikleri Salonu ve üst galerileri Naboo'daki Kraliçe Amidala'nın Kraliyet Sarayı'nın iç mekânları olarak kullanmıştır. Taht Odası sahneleri ağırlıklı olarak Caserta'da çekilmiştir. Mission: Impossible III (2006), Vatikan'da geçen sahneler için sarayı ve parkı kullanmış; Ron Howard'ın Melekler ve Şeytanlar (2009) filmi de Vatikan'daki Apostolik Sarayı'nın iç mekânları için Reggia'yı kullanmıştır — Vatikan, uzun metrajlı film çekimlerine izin vermediğinden Caserta, Hollywood'un fiili ekran Vatikan'ı hâline gelmiştir. Daha eski yapımlar arasında Joseph L. Mankiewicz'in Kleopatra'sı (1963) ve Luchino Visconti'nin Bourbon dönemi dramaları yer alır. Çekimlerin hiçbiri binanın dokusunu değiştirmemiştir; Naboo taht odası yaklaşımını yeniden canlandırmak isterseniz, ilgili bakış noktası Scalone'nin tepesinden giriş holüne doğru bakmaktır.

Caserta ve Versay: İki Saray Gerçekte Nasıl Karşılaştırılıyor?

Güneyin Versay'ı' etiketi epey iş yapıyor ve karşılaştırma, klişenin ima ettiğinden çok daha ilginç. Vanvitelli'ye VII. Charles tarafından Versay'ı ihtişam ve ölçek bakımından geride bırakması için açık bir görev verilmişti. Toplam taban alanı açısından Reggia aslında Versay şatosundan daha büyüktür; ancak Versay, kanatları ve kasaba tarafındaki ek binalarıyla bir bütün olarak daha geniş bir alanı kaplar. Reggia, tek bir bakış noktasından daha kompakt ve daha anıtsaldır: tek dikdörtgen blok, dört avlu, 3 kilometrelik tek bir eksen. Versay yatay olarak daha geniş bir alana yayılır ve daha teatral bir Fransız Barok üslubuna sahiptir. Caserta'nın iç mekânları üslup olarak daha geç döneme aittir — daha Neoklasik, daha az yüksek Barok — çünkü dairelerin çoğu 1780'den sonra döşenmiştir. Caserta'daki park ekseni, yukarı doğru uzanan tek bir düz perspektiftir; Versay'daki park ise daha geniş, daha düz ve daha kolay gezilebilir bir kompozisyondur. Ziyaretçi sayıları da bir büyüklük sırası farkı gösterir: Versay, Caserta'nın yıllık ziyaretçi sayısının yaklaşık on katını alır; bu da Reggia'nın yoğun sezonda bile nispeten tenha kalmasının nedenlerinden biridir. Mimarlar, tarihler, bahçe stilleri, heykel programları ve bilet lojistiği gibi ayrıntılı karşılaştırma özel rehberimizde: /guides/reggia-di-caserta-vs-versailles/.

Napoli'den (ve Roma'dan) Tren ve Arabayla Ulaşım

Caserta, Napoli ile Roma arasındaki ana kuzey-güney demiryolu hattı üzerinde yer alır; bu da onu İtalya'daki en büyük UNESCO alanlarından biri olarak toplu taşımayla ulaşılması en kolay yerlerden biri yapar. Napoli Centrale'den Caserta'ya bölgesel tren yaklaşık 35-45 dakika sürer; trenler gün boyunca çok sık çalışır ve Trenitalia bölgesel ağında biletler ucuzdur. Roma Termini'den yolculuk daha uzundur — Napoli Centrale'ye yüksek hızlı Frecciarossa veya Italo, ardından Caserta bölgesel treni veya mevcutsa doğrudan bölgesel bağlantı ile tek yön toplam yaklaşık 2 ila 2,5 saat sürer. Caserta istasyonu, saray girişinden kısa ve tabelalarla işaretlenmiş bir yürüyüş mesafesindedir (5-7 dakika); ana cephe istasyon ön alanından görülebilir — taksi veya transfer gereksizdir. Arabayla Reggia'ya A1 Autostrada del Sole üzerinden ulaşılır (Caserta Nord veya Caserta Sud çıkışları); sarayın hemen dışında ücretli otopark mevcuttur. Saray, bazı yayınlanmış programlarda Salı günleri ve park şelalesi için Pazartesi günleri kapalıdır — ulaşım rezervasyonu yapmadan önce her zaman haftanın gününü teyit edin. Tren bazında tam saatler, istasyondan girişe yürüme talimatları, taksi alternatifleri ve Pompeii ile birleşik günübirlik gezi lojistiği özel rehberimizde: /guides/how-to-get-to-caserta-from-naples/.

Çocuklarla Ziyaret: Bisikletler, Servisler ve İngiliz Bahçesi

Caserta, İtalya'nın çocuk dostu en önemli miras alanlarından biridir; başlıca nedeni parkın devasa ve büyük ölçüde düz olması ve çocukların, örneğin Vatikan Müzeleri'nin içinde imkânsız olan fiziksel aktivitelerde bulunabilmesidir. Küçük çocuklarla yapılacak en iyi hamle, park girişinde bisiklet kiralamaktır: bisiklet kiralama alanda mevcuttur; bazı sezonlarda çocuk boyutunda bisikletler ve arkaya takılan römorklar da dâhildir ve havuzların yanından geçen uzun, düz eksenel yol küçük bisikletçiler için mükemmeldir. Çok küçük çocuklu, hareket kısıtlılığı olan veya zamanı sınırlı ziyaretçiler için eksen boyunca bir servis otobüsü de çalışır. Sarayın içinde Kraliyet Daireleri'ne Scalone d'Onore'dan sonra asansörle bebek arabasıyla erişilebilir; ancak merdivenin kendisi yalnızca basamaklıdır. Grotto'ları, sahte harabeleri, gizli heykelleri ve Castelluccio köşküyle İngiliz Bahçesi, ilkokul çağındaki çocuklar için bir hazine avı gibi işler ve ziyaretin en çok hatırlanan bölümüdür. Parkın belirlenmiş alanlarında piknik yapılmasına izin verilir. Zamanlanmış molalar, park içindeki en iyi oyun alanı benzeri duraklar, yemek seçenekleri ve bir bavul listesi içeren eksiksiz çocuk dostu güzergâh özel rehberimizde: /guides/reggia-di-caserta-with-kids/.

Sıkça sorulan sorular